فروردین ۱۴۰۲

پروژهٔ آسمان شرقی؛ تلاشی برای احیای نمای پیش‌ساختهٔ بتنی

در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی، طراحی ساختمان‌های پیش‌ساختهٔ بتنی — متأثر از تجربیات کشورهای پیشرو — رواج یافت. میراث معماری پیش‌ساختهٔ بتنی در ایران منبع الهام اصلی در طراحی این پروژه بوده است. این سبک از گونه‌های مهم طراحی و ساخت در سبک بین‌الملل است: دغدغه‌های اجرایی دفاتر طراحی و ساخت، آن‌ها را به شیوه‌های پیش‌ساختهٔ بتنی سوق داد و شرکت‌های بین‌المللی ساختمانی توانستند طرح‌های خود را در کشورهای مختلف اجرا کنند.

در ایران، دفتر معماری عبدالعزیز فرمانفرماییان از پیشگامان این معماری است؛ برج‌های سامان یک در بلوار کشاورز و ساختمان اداری شرکت توسعهٔ صنایع بهشهر در خیابان سپهبد قرنی از آن جمله‌اند. از نظر زیبایی‌شناسی، دو مؤلفهٔ مهم در این ساختمان‌ها وجود دارد: مدولار بودن و بروتالیسم. نمای ساختمان بر اساس یک مدول پایهٔ تکرارشونده تقسیم می‌شود و سطوح وسیع بتن اکسپوز و بافت آن ویژگی دیگر است.

برج آسمان شرقی تلاشی برای احیای این سبک است و چون پروژه‌ای بلندمرتبه است، تیم طراحی آن را مجالی مناسب برای طراحی مدولار دید. پروژه از مرحلهٔ اسکلت به دفتر طراحی محول شد؛ پس یک چالش مهم، انطباق طراحی مدولار با ساختمانی بود که از قبل برای این منظور محاسبه نشده بود. به دلیل رواج نداشتن شیوه‌های پیش‌ساختهٔ بتنی در چند دههٔ گذشته، تیم طراحی و اجرا خود سازوکار طراحی و ساخت نمای پیش‌ساخته را تعریف کرد و پنل‌هایی بر پایهٔ مدول‌های محاسبه‌شده بر اساس ابعاد پروژه طراحی شد؛ پنل‌ها به ساده و پنجره‌ای تقسیم شدند.

کاهش وزن پنل‌های بتنی هدف مهم دیگر پروژه بود. بتن سبک به دلیل به دست ندادن بافت اکسپوز مطلوب کنار گذاشته شد و کاهش ضخامت با بتن پرمقاومت برگزیده شد. بافت واقعی بتن — نه بافت قالب — با تکنیک سندبلاست به دست آمد.

از پروژه‌ها و شرکت

اخبار و مقالات